Een bijzonder quatre-mains duo

zondag 16 februari 2014 - 15.00 uur

Carin van den Tillaar en Ruud Luttikhuizen Op zondag 16 februari om 15.00 uur is het piano-quatre mains duo Carin van den Tillaar en Ruud Luttikhuizen te gast in ’t Mosterdzaadje. Uitgevoerd gaan worden: Fuchs, Debussy, Moszkowsky en Brahms.

De pianisten openen hun concert met de lieflijke walsen van de Oostenrijks componist Johann Fuchs. Zwierige lijnen en verrassende details. Van de Franse componist Claude Debussy zijn op jonge leeftijd geschreven eerste en enige symfonie die nooit werd voltooid maar wel als vierhandige uitvoering te beluisteren is en dan ook meer dan de moeite waard blijkt te zijn. De Poolse dansen van Moszkowsky zijn minder bekend dan zijn Spaanse dansen, maar ze geven een intens gevoel van blijheid en emotie. Hartverwarmende muziek. Tot slot Johannes Brahms. De Hongaarse dansen behoren tot zijn meest populaire composities. De gepassioneerde klanken maken deze dansen tot een waar feest.

Carin van den Tillaar over het bijzondere van het quatre-mains spel:
“Ruud Luttikhuizen en ik: een bijzonder quatre-mains pianoduo. Om te kunnen begrijpen wat er zo bijzonder is aan het spelen van quatre-mains pianoconcerten, is het van belang te begrijpen waarom je dan een perfecte partner nodig hebt. Mijn perfecte partner in het pianospelen is Ruud Luttikhuizen.

Sinds 2005 vormen Ruud en ik een quatre-mains pianoduo. Naast het samen musiceren, wat altijd een heerlijke bezigheid is, is het vier-handig pianospelen een persoonlijke ervaring en bijzondere uitdaging. De sprankelende klanken van het instrument kunnen nog intenser, nog subtieler, nog uitbundiger en kleurrijker worden gespeeld wanneer vier handen de toetsen beroeren. We vormen een klein symfonieorkest. Vier handen op één klavier leveren naast een rijkdom aan klanken ook een gebrek aan bewegingsvrijheid op en daar ligt voor Ruud Luttikhuizen en mij de uitdaging.
Het is een kunst om, ondanks de verstrengeling van vingers, niet met elkaar in de knoop te raken of om, ondanks de voortdurende handbewegingen, niet tegen elkaar te botsen.

Waar je als solopianist de makkelijkste vingerzettingen kiest, moeten wij hier compromissen sluiten en onze handen in onnatuurlijke posities plaatsen. Hierdoor is het lastiger de toucher net zo subtiel en verfijnd te houden als wanneer er een solo wordt gespeeld. Om nog maar niet te spreken over het pedaalgebruik. Slechts één van ons kan het pedaal, wat zo bepalend is voor je klank, bedienen. Wij zijn dus als het ware aan elkaar overgeleverd.

Als ik dit alles zo op een rijtje zet, dan kan ik mij afvragen waarom ik mijzelf als pianist zoiets aandoe. Het antwoord is simpel: HET IS FANTASTISCH OM TE DOEN! Als je iemand gevonden hebt waarmee je op één lijn zit, qua muzikaliteit en qua gevoel, dan is het een muzikaal festijn. Ruud en ik vullen elkaar aan en wisselen elkaar muzikaal af; stellen vragen en geven antwoorden, alles is muziek, is klank, is ritme. Bovenal vormen wij vooral de unieke eenheid en dat is te horen én te zien als wij een concert geven.

Quatre-mains pianoconcerten, de interpretatie.
Is het technische aspect vooral een kwestie van afspreken en uitproberen, het muzikale aspect, de interpretatie, is bovenal een kwestie van aanvoelen en inleven. Wij verdiepen ons niet in de componisten of bestuderen de literatuur, maar wij luisteren heel goed naar elkaar en bespreken onze interpretatie en spelen op het gevoel dat wij krijgen als wij de noten van het papier omzetten in klanken uit de piano.
Waar de een in een bepaalde compositie de melodie en de leiding hebt, moet de ander de rol van begeleider vertolken. In andere composities is de melodielijn dusdanig geschreven dat de ene pianist het thema naadloos, en in feite onhoorbaar, van de ander dient over te nemen. Dit vraagt aanvoelingsvermogen van beiden, waar wij ons goed in hebben bekwaamd. Fantastisch om te spelen zijn werken waarin de muziek zodanig is geschreven dat er duidelijk ‘twee verschillende partijen aan het woord zijn’. Je hoort hoe de partijen ‘elkaar tegenspreken’ en dan weer ‘aanvullen, ruzie maken en beminnen’, maar ondanks alles ‘twee gelijkwaardige individuen’ blijven. Ik denk hierbij aan Mendelssohn’s Andante & Allegro.
Voor het publiek is een quatre-mainsconcert zeker een speciale ervaring. Slechts één vleugel, maar wel twee pianisten die de klank van dit instrument met gemak de ruimte laten vullen, of het nu een klein, intiem kerkje of een grote concertzaal is. De klank is rijk en verrassend, omdat het gehele klavier tegelijk bespeeld wordt. Akoestisch en visueel valt er veel te genieten.

Het spel van vier handen die in afwisselende ritmes en tempi over de toetsen bewegen. De razendsnelle vingers die vechten om de juiste toetsen en tegen alle verwachting in niet bekneld raken. Het zien van twee verschillende pianisten die tijdens het musiceren samensmelten tot één individu.

Quatre-mains pianoconcerten door het land.
De afgelopen vier seizoenen hebben Ruud en ik circa 65 concerten gegeven door heel Nederland. Het is een genot om te ervaren dat het publiek keer op keer intens geniet van onze optredens. Onze persoonlijke invulling van de concerten draagt hieraan een belangrijk steentje bij. Zo is het onze gewoonte om tijdens het concert een korte uitleg te geven over de compositie die wij vervolgens ten gehore brengen. Achtergrondinformatie over de componist dan wel het muziekstuk zorgt ervoor dat de luisteraar nog meer kan genieten en alert kan zijn op bijzondere details in de compositie.

Het feit dat we ons na afloop van elk concert in geanimeerde gesprekken bevinden met ons publiek zegt veel over de sfeer die we elke keer met succes proberen te creëren.
De talrijke enthousiaste en hartverwarmende reacties zijn voor ons een stimulans om ons concertrepertoire nog verder uit te breiden. Bezoekers van onze concerten vertellen ons dat zij “op hun handen moesten gaan zitten om niet tijdens de muziek al te gaan klappen”. Wij ervaren zulke uitspraken als een compliment.”

Quatre-mains pianoconcerten zijn:
4 handen
2 pianisten
1 vleugel
1 uniek duo: Carin van den Tillaar & Ruud Luttikhuizen

TERUG